Di sản dang dở của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe

20:36 29/08/2020

Chiều ngày 28/8, Thủ tướng Nhật bản Shinzo Abe đã tuyên bố từ chức vì lý do sức khỏe sau gần 8 năm lãnh đạo nền kinh tế lớn thứ ba thế giới. Việc ông Abe rời vị trí Thủ tướng sớm hơn 1 năm đã dấy lên những lo ngại về những chính sách còn dang dở của ông.

Sau khi tái đắc cử vị trí Thủ tướng vào năm 2012, ông Shinzo Abe đã thay đổi chính sách kinh tế vĩ mô của Nhật Bản với tên gọi Abenomics. Nhóm chính sách kinh tế bao gồm nởi lỏng tiền tệ, cải tổ cấu trúc quy mô lớn và kích thích tài khóa với mục tiêu hồi sinh nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới sau hàng thế kỷ tăng trưởng chậm và giảm phát.

“Nhật Bản không còn là Nhật Bản của quá khứ bởi chúng ta đã thành công trong việc vượt qua bức tường trì trệ”, ông Abe khẳng định hồi tháng 1/2020.

Thực tế, khi mới đi vào vận hành,  Abenomics đã nhanh chóng đạt được một số thành công. Chương trình kích thích khổng lồ của Ngân hàng Trung ương Nhật bản (BOJ) đã thúc đẩy các doanh nghiệp phát triển, gia tăng lợi nhuận và tạo nhiều việc.

Abenomics với chính sách cải tổ doanh nghiệp cũng giúp Nhật Bản thu hút được dòng tiền lớn từ nước ngoài. Năm 2014, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư ngoại với cổ phiếu niêm yết tại Nhật tăng kỷ lục lên 31,7%, so với mức 28% năm 2012.

Ông Shinzo Abe là người khởi xướng chính sách Abenomics nhằm khôi phục vị thế nền kinh tế thứ 3 thế giới của Nhật Bản. (Theo: The Daily Sun)

Ông Shinzo Abe là người khởi xướng chính sách Abenomics nhằm khôi phục vị thế nền kinh tế thứ 3 thế giới của Nhật Bản. (Theo: The Daily Sun)

Tuy nhiên giới phân tích nhận định, phần lớn thành công của Abenomics nhờ vào việc tránh suy giảm hơn là thúc đẩy sự đột phá trong tăng trưởng. Kinh tế Nhật Bản vẫn phải đối mặt với bài toán nợ công gia tăng liên tục. Hồi tháng 5/2017, Bộ Tài chính Nhật bản cho biết nợ công nước này đã tăng kỷ lục lên 1 triệu tỷ yên (9.400 tỷ USD).

Ngoài ra nền kinh tế Nhật Bản cũng chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực từ chính sách bảo hộ của Tổng thống Trump và chiến tranh thương mại Mỹ-Trung. Khi dịch bệnh Covid-19 xảy ra, kinh tế Nhật chìm vào suy thoái khi GDP quý II giảm sâu còn 507.000 tỷ yên (4.800 tỷ USD), mức tương đương với năm 2013 và cách xa với mục tiêu 600.000 tỷ yên ông Abe từng đặt ra cho thời kỳ này.

Trong bối cảnh chính quyền Nhật Bản bị chỉ trích vì cách ứng phó chậm trễ với đại dịch, tỷ lệ ủng hộ ông Abe đã rơi xuống mức thấp kỷ lục 29%, theo khảo sát của báo Asahi Shimbun.

Bên cạnh Abenomics, ông Abe còn ghi dấu với chính sách Womenomics với mục tiêu biến Nhật Bản thành nơi “phụ nữ có thể tỏa sáng”.

“Tỷ lệ lao động nữ ở Nhật cao kỷ lục ở mức 71%, vượt qua Mỹ và châu Âu với phúc lợi nghỉ phép hào phóng dành cho phụ huynh. Ngoài ra chính sách của Thủ tướng Abe còn cải thiện tính minh bạch về giới cùng nhiều cải cách lao động”, theo báo cáo 2019 của Goldman Sachs.

Tuy nhiên báo cáo cũng chỉ ra vấn đề chưa được giải quyết đầy đủ trong các chính sách của ông Abe đó là tình trạng khan hiếm lãnh đạo nữ, bất bình đẳng giới về tiền lương, hợp đồng lao động thiếu linh hoạt hay cả những thành kiến.

Theo tờ Japan Times, nhiệm kỳ của ông Shinzo Abe cũng giống như những nhà lãnh đạo chính trị khác bao gồm cả thành công, thất bại và những ước mơ còn dang dở. Tuy nhiên ông Abe hoàn toàn có thể rời khỏi vị trí Thủ tướng Nhật Bản trong tư thế ngẩng cao đầu.

Suốt những năm tháng giữ vai trò người đứng đầu chính phủ Nhật Bản, ông Shinzo Abe phải chiến đấu với căn bệnh viêm loét đại tràng, cũng đồng thời là nguyên nhân khiến ông từ chức Thủ tướng lần đầu tiên vào năm 2007. Vài tuần trở lại đây, truyền thông Nhật Bản đã dự đoán sức khỏe của nhà lãnh đạo này không ổn khi ông hai lần đến Bệnh viện Đại học Keio để kiểm tra.

Ông Abe cho biết đây là thời điểm thích hợp để ông quyết định từ bỏ vai trò Thủ tướng nhằm tránh những khoảng trống trong chính trị khi Nhật Bản đang phải đối mặt với đợt bùng phát dịch bệnh mới.

Hiện đảng LDP đã bắt đầu chuẩn bị để bầu ra Chủ tịch đảng mới trong đó có 3 ứng cử viên sáng giá là cựu Tổng thư ký Shigeru Ishiba, Chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu Chính sách Fumio Kishida. Dù người kế nhiệm ông Abe là ai thì giới phân tích cho rằng chính sách Abenomics có thể được duy trì đến hết nhiệm kỳ của ông vào tháng 9/2021, tuy nhiên về lâu dài thì không có gì chắc chắn cả.

Vui lòng xem tiếp sau quảng cáo...
Tin cùng chuyên mục
Tin mới